“Mae Rhaglen Lywodraethu newydd Llywodraeth Cymru yn ein hatgoffa o’r anghydraddoldebau a’r anghyfiawnderau difrifol sy’n wynebu cenedlaethau’r presennol a’r dyfodol, a waethygwyd gan ddigwyddiadau allweddol y flwyddyn ddiwethaf."

Heddiw mae’r Llywodraeth wedi cyhoeddi ei blaenoriaethau ar gyfer y pum mlynedd nesaf ochr yn ochr â chyfres o amcanion llesiant, gan ddangos sut y bydd yn cynyddu ei gyfraniad at nodau llesiant, fel sy’n ofynnol gan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.

Mae’r Ddeddf yn gosod dyletswydd ar Lywodraeth Cymru i amddiffyn buddiannau cenedlaethau’r dyfodol yn ogystal â chwrdd â heriau’r oes sydd ohoni, trwy ddefnyddio mwy o feddwl cydgysylltiedig i atal problemau fel newid yn yr hinsawdd ac anghydraddoldeb yn y tymor hir.

Mae’r tymor Senedd hwn yn wltimatwm ar rai o’n heriau cymdeithasol, amgylcheddol, diwylliannol ac economaidd mwyaf – ni allwn fethu. Mae’n gofyn am Raglen Lywodraethol feiddgar, flaengar a phendant – un sydd wedi’i darparu mewn partneriaeth â gwasanaethau cyhoeddus, cymunedau ac unigolion ledled Cymru yn unol â’r Ddeddf.

Rwy’n falch o weld ymdrechion go iawn yma i roi cynnig ar wahanol bethau, i gofleidio’r hyn a weithiodd yn ystod y pandemig ac i ail-drefnu ein cymunedau. Ond mae yna ddiffyg ar y rhaglen o ran manylion ar y llinell amser, gweithredoedd penodol a dyraniad yr adnoddau tymor byr, canolig a hir sydd eu hangen a’r ymrwymiad i gynyddu gwerth llesiant pob polisi a rhaglen, fel y gofynnwyd amdano yn fy Rhaglen Lywodraethu Addas ar gyfer y Dyfodol.

Fodd bynnag, rwy’n falch o weld bod hon yn Rhaglen Lywodraethu sy’n canolbwyntio ar adferiad sy’n ceisio mynd i’r afael â’r argyfyngau hinsawdd a natur, gwella ansawdd cartrefi Cymru, darparu sgiliau a chyfleoedd gwaith i bobl ifanc, gwella cysylltedd digidol a mynediad at natur, adfywio ein trefi a’n dinasoedd a mynd i’r afael ag iechyd meddwl.

Bydd ceisio targed o 30% ar gyfer gweithio o bell, hyrwyddo’r targed o 45% o deithiau trwy ddulliau cynaliadwy erbyn 2040, peilot incwm sylfaenol a chreu mwy o fannau gwyrdd cymunedol yng nghanol trefi yn cyfrannu tuag at y Gymru yr ydym ei eisiau.

Mae’r ffocws ar gefnogi diwydiannau gwyrdd ar gyfer y dyfodol yn hanfodol ond mae’n rhaid cyhoeddi mwy o fanylion ar sut y bydd y Llywodraeth yn sicrhau bod y swyddi hyn ar gael i bawb, gyda’r buddsoddiad angenrheidiol ar waith i gefnogi hyn.

Edrychaf ymlaen at weld sut mae cynllun buddsoddi seilwaith 10 mlynedd newydd Cymru ar gyfer economi di-garbon yn gweithredu i wneud diwydiant tecach sydd ar hyn o bryd yn cyflogi diffyg pobl o ethnigrwydd nad yw’n wyn, er enghraifft.

Edrychaf ymlaen hefyd at hyrwyddo trafodaethau gyda’r Llywodraeth ac eraill ar sut y gallai Gwasanaeth Natur Cenedlaethol i fynd i’r afael â materion trawsbynciol a gwreiddio sgiliau gwyrdd ledled Cymru gefnogi cyflawni ymrwymiadau’r rhaglen newydd.

Yr allwedd i lwyddiant y cynllun hwn fydd wrth ei weithredu. Rhaid i’r Llywodraeth baratoi Cymru ar gyfer argyfyngau cyfredol a heriau tymor hir mewn ffyrdd sy’n gweithio y tu hwnt i gyllidebau a seilos adrannol, gan adeiladu ar y gwaith da a ddechreuwyd eisoes wrth gydweithio ag eraill a sicrhau eu bod yn dod â lleisiau newydd i’r bwrdd i greu atebion beiddgar, llywodraeth gyfan. ”