“Adroddiad Llesiant Cymru yw asesiad Llywodraeth Cymru a ydynt yn gwneud cynnydd yn erbyn y saith nod llesiant cenedlaethol a osodwyd yn ôl y gyfraith gan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol."

“Rwy’n annog y llywodraeth i roi egni i fynd i’r afael â’r meysydd pryder dro ar ôl tro y mae’r adroddiad hwn yn tynnu sylw atynt – gan gynnwys tlodi plant, llygredd aer sy’n cyfyngu ar fywyd, unigrwydd, cydraddoldeb gan gynnwys disgwyliad oes yn ein hardaloedd mwyaf difreintiedig, ac amddiffyn ein systemau eco a mannau gwyrdd hanfodol sydd wedi helpu i gadw llawer ohonom yn dda ar adeg heriol.

Rwy’n falch o weld bod y bylchau cyflog rhwng y rhywiau ac ethnigrwydd wedi lleihau – ond er bod menywod a gweithwyr o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn dal i ennill llai yr awr na gweithiwr gwyn ym Mhrydain, mae gwaith i’w wneud.

O ran effeithiau tymor hir y pandemig ar iechyd meddwl, mae’n bwysig bod Llywodraeth Cymru yn deall yn well sut mae cynnydd yn lles ein cenedl ac yn cydnabod y methiant tymor hir i fynd i’r afael ag anghydraddoldebau iechyd y mae’r pandemig wedi’u datgelu. Bydd hyn ochr yn ochr ag anghenion poblogaeth sy’n heneiddio yn faterion i’r Llywodraeth, y GIG a’r holl wasanaethau cyhoeddus fynd i’r afael â nhw ar frys os ydym am osgoi pwysau cynyddol amhosibl ar y GIG yn y dyfodol.

Mae pethau cadarnhaol yr adroddiad yn dangos peth cynnydd ac yn tynnu sylw at bŵer pobl i godi a thrawsnewid cymunedau. Dylai Llywodraeth Cymru a chyrff cyhoeddus nawr gefnogi a graddio’r miloedd o enghreifftiau o gymunedau yn gweithio gyda’i gilydd yn ystod y pandemig.

Mae Covid-19 wedi gorfodi gwasanaethau cyhoeddus i wneud pethau’n wahanol ac mae’n rhaid i ni weithio’n galed i gadw gafael ar y pethau cadarnhaol a dysgu oddi wrthyn nhw – er enghraifft, yr Amgueddfa Genedlaethol / Amgueddfa Cymru yn cyflogi pobl ifanc fel asiantau newid i herio a thrawsnewid arfer amgueddfeydd, wrth gyd-gynhyrchu arddangosfeydd a pholisïau ail-fframio. Ym Mhen-y-bont ar Ogwr, hyfforddwyd 446 o wirfoddolwyr i gynnig cefnogaeth gysylltiedig â phandemig, gan gynnwys fel cyfeillion ffôn, ffrindiau pen a cherddwyr cŵn.

Bydd Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus yn defnyddio’r wybodaeth bwysig hon wrth iddynt gasglu data ar gyfer eu hasesiadau a’u cynlluniau llesiant sydd ar ddod. Rwyf hefyd yn disgwyl i’r llywodraeth a chyrff cyhoeddus ystyried canfyddiadau’r adroddiad wrth iddynt ddatblygu eu polisïau a’u penderfyniadau cyllido.”

Adroddiad Llesiant Cymru Llywodraeth Cymru