Adolygiad Adran 20

Croeso i’r dudalen we ar fy adolygiad o sut mae Llywodraeth Cymru yn rhoi Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol ar waith.

Fel Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol, rwyf am sicrhau bod penderfyniadau polisi’n effeithio’n gadarnhaol ar fywydau beunyddiol cenedlaethau’r presennol a’r rhai sydd heb eu geni eto. Er enghraifft; sut mae cyfleoedd addysg, hyfforddiant a chyflogaeth wedi’u hanelu at ddiwydiannau a chyfleoedd y dyfodol. Mae hyn yn cynnwys sut mae polisïau tai yn mynd i’r afael â thlodi tanwydd, a sut yr ydym yn sicrhau bod y rhai y mae llifogydd ac erydu arfordirol yn fwyaf tebygol o effeithio arnynt yn cymryd rhan mewn mynd i’r afael ag argyfyngau hinsawdd a natur. 

Credaf fod pa bolisi sy’n cael ei greu yn dibynnu ar sut mae’r polisïau’n cael eu datblygu. Rwy’n credu bod y broses y tu ôl i’r llenni, (sy’n cael ei hanwybyddu’n aml) yn hanfodol i gymhwyso Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. 

Mae’r Ddeddf yn un o’r rhaglenni newid diwylliannol mwyaf y mae sector cyhoeddus Cymru wedi’i chael erioed. Ni ellir cyflawni hyn oni bai bod gwaith mewnol cyrff cyhoeddus – eu prosesau, gan gynnwys eu datblygu a’u darpariaeth polisi; a’u gweithluoedd yn gweithredu’n unol â’r egwyddor datblygu cynaliadwy ac yn hyrwyddo a galluogi datblygu cynaliadwy fel sy’n ofynnol gan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. Mae gan Lywodraeth Cymru rôl arbennig o bwysig i’w chwarae hefyd, fel arweinydd cyrff cyhoeddus ac wrth iddynt osod polisïau cenedlaethol i bawb yng Nghymru. 

Ar 31 Ionawr 2022, lansiais adolygiad o’r modd y mae peirianwaith Llywodraeth Cymru yn gweithredu Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. (Adolygiad gan Gomisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol i sut mae peirianwaith Llywodraeth Cymru yn cyflawni datblygu cynaliadwy ac yn diogelu gallu cenedlaethau’r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion). Gallwch ddarllen y Cylch Gorchwyl ar gyfer yr adolygiad hwn yma.

Fel Comisiynydd, rwyf wedi defnyddio amrywiaeth o dystiolaeth i bennu bod angen adolygiad ar hyn o bryd, gan gynnwys fy Adroddiad Cenedlaethau’r Dyfodol fy hun (2020), adroddiad yr Archwilydd Cyffredinol, ‘Gweithredu Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol’ (2019) ac adroddiad y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus ‘Cyflawni ar gyfer Cenedlaethau’r Dyfodol: Y Stori Hyd Yma’ (2021) a oedd i gyd yn tynnu sylw at rwystrau a meysydd i’w gwella sy’n gysylltiedig â gweithredu’r Ddeddf o fewn Llywodraeth Cymru.

Drwy’r adolygiad hwn, byddaf yn archwilio ‘sut’ y mae Llywodraeth Cymru yn sicrhau bod ei phrosesau, ei phobl a’i diwylliant ac arweinyddiaeth y sector cyhoeddus yn hybu eu hamcanion llesiant, ac yn gweithredu yn unol â’r egwyddor datblygu cynaliadwy drwy roi mwy o ystyriaeth i effaith hirdymor y pethau a wnânt, gyda’r bwriad o nodi arfer da a’r posibilrwydd o wneud argymhellion ar sut y gellid gwella prosesau yn y dyfodol. 

Bydd yr adolygiad yn canolbwyntio yn bennaf ar tri cam sydd wedi’u cynnwys yn Rhaglen Lywodraethu sy’n ymwneud â phrentisiaethau fel y prif astudiaeth achos. Bydd yr adolygiad hefyd yn tynnu ar nifer gyfyngedig o feysydd polisi eraill, yn ôl yr angen, i dynnu ar arferion presennol (a chan gynnwys yr arfer da yr ydym eisoes wedi’i weld) i ddeall prosesau ar gyfer integreiddio ar draws y llywodraeth ac i fy alluogi i wneud argymhellion potensial sy’n berthnasol i Lywodraeth Cymru yn ei gyfanrwydd. 

Wrth weithredu Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn ogystal â’i thrafod, gan ddefnyddio’n benodol ymglymiad, integreiddio a chydweithio, byddaf yn ceisio gweithio mewn modd cydweithredol â Llywodraeth Cymru wrth gynnal yr adolygiad o’r modd y mae peirianwaith Llywodraeth Cymru yn cyflawni datblygu cynaliadwy ac yn diogelu gallu cenedlaethau’r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion. Mae Llywodraeth Cymru a minnau wedi ymrwymo ar y cyd i ddysgu parhaus a gwneud gwelliannau yn y ffordd y caiff y Ddeddf ei rhoi ar waith, gan nodi arfer da a rhannu’r hyn a ddysgwyd â’r sector cyhoeddus ehangach. 

Bydd yr adolygiad yn cael ei arwain gan Grŵp Llywio o amrywiaeth o gefndiroedd gan gynnwys academyddion, y rhai sydd â phrofiad o sgiliau a pholisi prentisiaethau, a’r rhai sydd â phrofiad o weithio o fewn Llywodraeth Cymru a’r DU. Byddwn yn ymgysylltu’n eang â rhanddeiliaid ac yn cynnwys y rheini sydd â phrofiad byw perthnasol i lywio’r adolygiad. 

Fy nod yw cyhoeddi ein canfyddiadau ym mis Tachwedd 2022. Edrychwch allan am ragor o wybodaeth yma ac yn fy nghylchlythyrau am sut y gallwch gymryd rhan.

 

Beth yw adolygiad adran 20? 

O dan adran 20 o Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, mae gan y Comisiynydd y pŵer i adolygu: 

 “i ba raddau y mae corff cyhoeddus yn diogelu gallu cenedlaethau’r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion drwy ystyried effaith hirdymor pethau y mae’r corff yn eu gwneud o dan adran 3.” 

Mae’n fecanwaith i roi cipolwg i’r Comisiynydd ar sut mae cyrff cyhoeddus yn cymhwyso’r ddeddfwriaeth. Ar ddiwedd adolygiad, gall y Comisiynydd wneud argymhellion ar sut y dylai’r corff cyhoeddus gymhwyso’r Ddeddf yn y dyfodol. 

Ym mis Mawrth 2020, lansiais adolygiad Adran 20 o arferion caffael naw corff cyhoeddus yng Nghymru. Am ragor o wybodaeth cliciwch yma. 

 

Grŵp Llywio 

Bydd yr Adolygiad yn cael ei arwain gan Grŵp Llywio, a fydd yn cynnwys unigolion sydd â phrofiad o lywodraeth (yng Nghymru a’r DU), academia, a pholisi sgiliau a phrentisiaethau. Byddant yn cynghori’r Comisiynydd ar bob elfen o’r adolygiad ar lefel strategol ac yn rhoi sylwadau ar ddogfennaeth. 

Mae rhestr lawn o aelodau’r Grŵp Llywio ar gael yma.

Subscribe to our Newsletter

Receive the latest news and updates from The Future Generations Commissioner for Wales

We never share your information.

Copy link
Powered by Social Snap